VSK á gistingu 2026: leiðbeining fyrir hóteleigendur

Paolo Vezzola

Stofnandi · Vezpa PMS · Prófíll →

Ísland beitir almennt lægra VSK-þrepi (11 %*) á gistingu. Á bak við þessa einföldu tölu liggja meðhöndlun morgunverðar, viðbótarþjónustu á almenna þrepinu (24 %*), gistináttaskatts (um 333 kr.*/mann/nótt) og tveggja mánaða uppgjörs til Ríkisskattstjóra. Í þessari leiðbeiningu förum við yfir helstu VSK-þrepin sem gistirekendur á Íslandi þurfa að þekkja, sýnum hagnýt reikningadæmi og skoðum hvernig PMS-kerfi getur einfaldað ferlið.

VSK-kerfið á Íslandi

Virðisaukaskattur á Íslandi er stjórnað af lögum um virðisaukaskatt nr. 50/1988, 14. gr. Kerfið notar tvö meginþrep:

Lægra þrepið (11 %) hefur verið í gildi síðan 2015. Fyrir gistirekendur þýðir þetta að herbergisverð, morgunverður (ef innifalinn í herbergisverði) og önnur fæðisþjónusta falla undir 11 %. Allt annað — bílastæði, minibar, áfengi, spa, þvottaþjónusta — fellur undir almenna þrepið 24 %.

Hvað fellur undir 11 %

Samkvæmt lögum nr. 50/1988 fellur eftirfarandi undir lægra VSK-þrep (11 %):

• Gisting: herbergisverð á hóteli, gistiheimili, orlofshúsi eða Airbnb-íbúð
• Morgunverður innifalinn: ef morgunverður er hluti af herbergisverði (ekki greiddur sérstaklega)
• Fæðisþjónusta: morgunverður, hádegisverður og kvöldverður sem boðinn er upp á í veitingasal gistihússins
• Herbergisþjónusta: matur og drykkur (án áfengis) afgreiddur á herbergi

Lykilatriðið er að gisting og fæðisþjónusta deila sama VSK-þrepi (11 %) á Íslandi, sem er einfaldara en í mörgum öðrum Evrópulöndum þar sem matur er á öðru þrepi en gisting.

Sérstakar reglur um morgunmat

Morgunverður er algengasta álitamálið í VSK-meðhöndlun gistingar á Íslandi. Reglurnar eru:

Þetta er einfaldara en í mörgum Evrópulöndum. Á Íslandi er morgunverður alltaf á 11 % hvort sem hann er innifalinn eða seldur sérstaklega — nema áfengi sé hluti af verðinu. Áfengi verður alltaf að sundurliða og skattleggja á 24 %.

Viðbótarþjónusta á 24 % VSK

Eftirfarandi þjónusta fellur undir almenna VSK-þrepið (24 %) og verður að vera sundurliðuð á reikningi:

• Bílastæði: hvort sem greitt sérstaklega eða innifalið — ef sundurliðað er á 24 %
• Áfengi: öll áfeng drykkjarvara, bæði í bar, veitingasal og á herbergi
• Minibar: áfengi á 24 %, gosdrykkir og snarl á 11 % (ef veitingaþjónusta) eða 24 % (ef smásala)
• Spa og sundlaug: sérgreitt aðgengi, nudd, snyrtimeðferðir
• Þvottaþjónusta: ef seld sem sérstök þjónusta
• Ferðaþjónusta: bílaleiga, hestaleigur, skoðunarferðir (nema sérstök skattaundanþága gildi)
• Leiga á búnaði: reiðhjól, skíði, fiskibúnaður og annað

Gistináttaskattur

Samhliða VSK innheimta íslensk sveitarfélög gistináttaskatt sem nemur 333 kr. á mann á nótt. Þetta er séríslenskt gjald sem kom til framkvæmda árið 2011. Lykilatriði:

• Upphæð: um 333 kr.* á mann á nótt (fast gjald)
• Undanþága: börn undir tilteknum aldri eru almennt undanþegin (athugaðu gildandi reglur)
• Innheimta: gistirekandi innheimtir frá gesti og skilar til sveitarfélags
• Skilafrestur: venjulega mánaðarlega eða ársfjórðungslega, eftir sveitarfélagi
• VSK á gistináttaskatt: gistináttaskatturinn er almennt ekki VSK-skyldur

Gistináttaskatturinn á að koma fram sem sérstök lína á reikningi, aðskilin frá herbergisverði og VSK. PMS-kerfið verður að geta reiknað hann sjálfvirkt út frá fjölda gesta og nátta, bætt honum á reikning og búið til skýrslu fyrir sveitarfélag.

Dæmi um reikninga

Dæmi 1: Par á hóteli, 3 nætur, morgunverður innifalinn

Hér er morgunverður innifalinn í gistingunni og allt fellur undir 11 %. Gistináttaskatturinn er sérlína án VSK.

Dæmi 2: Fjölskylda, 2 nætur, morgunverður + bílastæði + minibar

Barnið (undir 18 ára) er undanþegið gistináttaskatti. Bílastæði og áfengi í minibar eru á 24 %. Gisting með morgunverði á 11 %.

Dæmi 3: Einstaklingur í orlofshúsi, 5 nætur

Orlofshúsaleiga er gisting á 11 %. Lokaþrif eru viðbótarþjónusta á 24 %. Gistináttaskattur er sérlína.

VSK-uppgjör til Ríkisskattstjóra

VSK-uppgjör á Íslandi fer fram tveggja mánaða fresti (sex tímabil á ári) til Ríkisskattstjóra (Directorate of Internal Revenue). Tímabilin eru:

• Janúar–febrúar: skiladagur 5. mars
• Mars–apríl: skiladagur 5. maí
• Maí–júní: skiladagur 5. júlí
• Júlí–ágúst: skiladagur 5. september
• September–október: skiladagur 5. nóvember
• Nóvember–desember: skiladagur 5. janúar

Í hverju uppgjöri þarf gistirekandi að gera grein fyrir:

1. Útskattur (útgefinn VSK): samtala VSK á öllum reikningum til gesta á tímabilinu, sundurliðað eftir þrepum (11 % og 24 %).
2. Innskattur (greiddur VSK): samtala VSK á öllum innkaupum rekstursins á tímabilinu.
3. Mismunur: ef útskattur er hærri en innskattur, greiðir þú mismuninn. Ef innskattur er hærri, færðu endurgreiðslu.

Uppgjörið fer fram í gegnum skattur.is (vefþjónustu Ríkisskattstjóra). PMS-kerfið getur einfaldað þetta með því að framleiða sundurliðaða VSK-skýrslu fyrir hvert tímabil, þar sem allar færslur eru sjálfkrafa flokkaðar eftir VSK-þrepi.

Sjálfvirkni VSK-meðhöndlunar með PMS

Stafrænt PMS-kerfi getur séð um nánast alla VSK-meðhöndlun sjálfvirkt:

1. Sjálfvirk þrepun: kerfið beitir 11 % á gistingu og fæðisþjónustu og 24 % á viðbótarþjónustu sjálfkrafa, án þess að þú þurfir að velja þrep handvirkt.
2. Gistináttaskattur sem sérlína: 333 kr. á mann á nótt reiknast sjálfvirkt og birtist sem sérstök lína á reikningi, án VSK.
3. Sundurliðaðir reikningar: hver reikningur sýnir skýrt hverja línu, VSK-þrep og VSK-upphæð — tilbúin til skoðunar Ríkisskattstjóra.
4. VSK-skýrsla fyrir tímabil: kerfið framleiðir sjálfkrafa yfirlit yfir útskatt á tímabilinu, sundurliðað eftir 11 % og 24 %, tilbúin til uppgjörs á skattur.is.
5. Morgunverður sjálfkrafa: ef herbergisverð inniheldur morgunverð, beitir kerfið 11 % á allt; ef morgunverður er sérgreiddur, beitir það 11 % sérstaklega.

Án PMS-kerfis þarf gistirekandi að reikna VSK handvirkt fyrir hverja bókun, sundurliða reikninga rétt, halda utan um gistináttaskatt sérstaklega og útbúa VSK-skýrslu á tveggja mánaða fresti. Á annasömu tímabili (júní–ágúst) getur þetta þýtt hundruð reikninga sem allir þurfa réttu VSK-meðhöndlun.

Algengar spurningar

Er gistináttaskattur innifalinn í VSK-grunninum?

Nei. Gistináttaskatturinn (333 kr./mann/nótt) er opinbert gjald sem rennur til sveitarfélags og er ekki VSK-skyldur. Hann á að koma fram sem sérstök lína á reikningi, aðskilin frá herbergisverði og VSK-útreikningi.

Hvað ef ég rek aðeins eina Airbnb-íbúð — þarf ég að skila VSK?

Ef árleg velta þín fer yfir 2.000.000 kr. ertu skyldig/ur til VSK-skráningar og uppgjörs. Ef veltan er undir þessum mörkum ertu undanþegin/n. Athugaðu þó að ein Airbnb-íbúð í Reykjavík á háannatíma getur vel farið yfir þessi mörk: 5 nætur á viku á 30.000 kr./nótt í 4 mánuði = 2.400.000 kr.

Hvernig meðhöndla ég bókanir í gegnum Booking.com varðandi VSK?

Þegar gestur bókar í gegnum Booking.com fær hann reikning frá þér (gistirekandanum), ekki frá Booking.com. Þú innheimtir VSK af herbergisverðinu á 11 %. Þóknun Booking.com (venjulega 15–18 %) er viðskiptakostnaður þinn og inniheldur VSK sem þú getur dregið frá sem innskatt. Kerfin eru aðskilin: þú innheimtir VSK af gestinum, Booking.com innheimtir VSK af þóknuninni til þín.

Þarf ég að sundurliða VSK á reikningi til Booking.com-gesta?

Já. Allir reikningar — hvort sem gesturinn bókaði beint, í gegnum Booking.com eða Airbnb — verða að sýna sundurliðaðan VSK. Þetta er lagaskylda samkvæmt lögum um virðisaukaskatt og Ríkisskattstjóri getur krafist þess að sjá reikninga við skoðun.

Niðurstaða

VSK-kerfið á Íslandi er tiltölulega einfalt fyrir gistirekendur: 11 % á gistingu og fæðisþjónustu, 24 % á viðbótarþjónustu og gistináttaskattur (333 kr./mann/nótt) sem sérstök lína án VSK. Helsta flækjan liggur í réttri sundurliðun milli þrepa og reglulegri skýrslugjöf til Ríkisskattstjóra á tveggja mánaða fresti.

PMS-kerfi sem þekkir íslensku VSK-þrepin, reiknar gistináttaskatt sjálfvirkt og framleiðir sundurliðaðar VSK-skýrslur sparar þér umtalsverðan tíma og dregur verulega úr hættu á villum. Ef þú meðhöndlar VSK handvirkt í dag, er nú góður tími til að skipta yfir í sjálfvirkt kerfi — sérstaklega fyrir háannatímann.